• Không có kết quả nào được tìm thấy

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:

* Bài : Chiến thắng biên giới thu - đông 1950

- Tường thuật sơ lược được diễn biến chiến dịch Biên giới trên lược đồ:

+ Ta mở chiến dich Biên giới nhằm giải phóng một phần biên giới, củng cố và mở rộng Căn cứ địa Việt Bắc, khai thông đường liên lạc quốc tế.

+ Mở đầu ta tấn công cứ điểm Đông Khê.

+ Mất Đông Khê, địch rút quân khỏi Cao Bằng theo đường số 4, đồng thời đưa lực lượng lên để chiếm lại Đông Khê.

+ Sau nhiều ngày đêm giao tranh quyết liệt quân Pháp đóng trên đường số 4 phải rút chạy.

+ Chiến dịch Biên giới thắng lợi, Căn cứ địa Việt Bắc được củng cố và mở rộng.

- Khai thác sách giáo khoa, tranh ảnh, bản đồ và các tài liệu liên quan.Kể lại được tấm gương anh hùng La Văn Cầu : Anh La Văn Cầu có nhiệm vụ đánh bộc phá vào lô cốt phía đông bắc cứ điểm Đông Khê . Bị trúng đạn, nát một phần cánh tay phải nhưng anh đã nghiến răng nhờ đồng đội dùng lưỡi lê chặt đứt cánh tay để tiếp tục chiến đấu .

* Bài 16: Hậu phương những năm sau chiến dịch biên giới - Biết hậu phương được mở rộng và xây dựng vững mạnh:

+ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng đã đề ra những nhiệm vụ nhằm đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi.

+ Nhân dân đẩy mạnh sản xuất lương thực, thực phẩm để chuyển ra mặt trận.

+ Giáo dục được đẩy mạnh nhằm đào taọ cán bộ phục vụ kháng chiến.

+ Đại hội chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu được tổ chức vào tháng 5- 1952 để đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước.

- Khai thác sách giáo khoa, tranh ảnh, bản đồ và các tài liệu liên quan Nêu một số điểm chính hậu phương sau những năm chiến dịch biên giới.

- Góp phần phát triển các năng lực - PC:

+ Năng lực giao tiếp và hợp tác nhóm.Năng lực Giải quyết vấn đề và sáng tạo

+yêu thiên nhiên, di sản, yêu người dân đất nước mình; tự hào và bảo vệ những điều thiêng liêng đó. Khâm phục, biết ơn những người đã dũng cảm đấu tranh phá bỏ áp bức bóc lột

+ Chăm chỉ: chăm học, chăm làm, hăng say học hỏi và nhiệt tình tham gia hoạt động học tập.

II. ĐỒ DÙNG DẠY-HỌC - GV: Máy tính,Power Point - HS: SGK, VBT.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC CHỦ YẾU

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

1. Hoạt động mở đầu (5 phút) Hỏi đáp:

+ Thuật lại diễn biến chiến dịch Việt Bắc thu -đông 1947

+ Nêu ý nghĩa thắng lợi Việt Bắc thu - đông 1947

- GV nhận xét, tuyên dương - Giới thiệu bài

- HS trả lời

- HS nghe - HS ghi vở 2. Hoạt động hình thành kiến thức mới :

Bài 15: CHIẾN THẮNG BIÊN GIỚI THU -ĐÔNG 1950

Hoạt động 1:

- Dùng bản đồ Việt Nam hoặc lược đồ vùng Bắc Bộ sau đó giới thiệu:

+ Các tỉnh trong căn cứ địa Việt Bắc

+ Từ 1948 đến giữa năm 1950 ta mở một loạt các chiến dịch quân sự và giành được nhiều thắng lợi. Trong tình hình đó, thực dân Pháp âm mưu cô lập căn cứ địa Việt Bắc: Chúng khoát chặt biên giới Việt - Trung

+ Nếu để Pháp tiếp tục khóa chặt biên giới Việt - Trung, sẽ ảnh hưởng gì đến căn cứ địa Việt Bắc và kháng chiến của ta?

+ Vậy nhiệm vụ của kháng chiến lúc này là gì?

* Kết luận: ….

a. Ta quyết định mở chiến dịch biên giới Thu - Đông 1950.( Cả lớp) - HS theo dõi

+ Nếu tiếp tục để địch đóng quân tại đây và khoá chặt Biên giới Việt -Trung thì căn cứ địa Việt Bắc bị cô lập, không khai thông được đường liên lạc quốc tế.

+ Cần phá tan âm mưu kkhoá chặt biên giới của địch, khai thông biên giới, mở rộng quan hệ quốc tế.

Hoạt động 2:

Yêu cầu học sinh trả lời.

+ Trận đánh mở màn cho chiến dịch là trận nào? Hãy thuật lại trận đánh đó?

b.Diễn biến, kết quả chiến dịch Biên giới thu - đông 1950.

- Học sinh trả lời

- Trận Đông Khê. Ngày 16-9-1950 ta nổ súng tấn công Đông Khê. Địch ra sức cố thủ. Với tinh thần quyết thắng, bộ đội ta đã anh dũng chiến đấu. Sáng 18-9-1950 quân ta chiếm được cứ

+ Sau khi mất Đông Khê, địch làm gì? Quân ta làm gì trước hành động đó của địch?

+ Nêu kết quả của chiến dịch Biên giới thu -đông 1950.

+ Em có biết vì sao ta lại chọn Đông Khê là trận mở đầu chiến dịch Biên giới thu - đông 1950 không?

*Kết luận: ……….

điểm Đông Khê.

- Pháp bị cô lập, chúng buộc phải rút khỏi Cao Bằng, theo đường số 4. Sau nhiều ngày giao tranh, quân địch ở đường số 4 phải rút chạy.

- Diệt và bắt sống hơn 8000 tên địch v.v... Căn cứ địa Việt Bắc được củng cố và mở rộng.

- Học sinh trả lời.

Hoạt động 3:

GV cho HS trả lời câu hỏi:

Nêu điểm khác nhau chủ yếu của chiến dịch Biên giới thu - đông 1950 với chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947.

- Điều đó cho thấy sức mạnh của quân và dân ta như thế nào so với những ngày đầu kháng chiến?

+ Chiến thắng Biên giới thu - đông 1950 có tác động thế nào đến địch? Mô tả những điều em thấy trong hình 3.

* Kết luận:………..

c.“Ý nghĩa của chiến thắng Biên giới thu-đông 1950”

- Chiến dịch Biên giới thu - đông 1950 ta chủ động mở và tấn công địch. Chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947 địch tấn công ta, ta đánh lại và giành chiến thắng.

- Quân đội ta đã lớn mạnh và trưởng thành.

+ Địch thiệt hại nặng nề. Hàng nghìn tên tù binh mệt mỏi. Trông chúng thật thảm hại.

Hoạt động 4:

GV yêu cầu HS xem hình 1 và nói rõ suy nghĩ của em về hình ảnh Bác Hồ trong chiến dịch Biên giới thu - đông 1950.

+ Hãy kể những điều em biết về gương chiến đấu dũng cảm của anh La Văn Cầu và tinh thần chiến đấu của bộ đội ta?

* Kết luận:…….

d.Bác Hồ trong chiến dịch Biên giới thu-đông 1950, gương chiến đấu dũng cảm của anh La Văn Cầu.

Học sinh làm việc cá nhân.

- Học sinh nêu.

3. Hoạt động luyện tập:

-HS đọc nội dung SGK,hoàn thành bài tập 1, 2, 3, 4, 5, 6 vở bài tập Lịch sử lớp 5 trang 32.

Câu 1 trang 32 Vở bài tập Lịch sử 5

Sau những thất bại từ năm 1948 đến giữa năm 1950, thực dân Pháp có âm mưu gì mới?

Trả lời:

Sau những thất bại từ năm 1948 đến giữa năm 1950, thực dân Pháp tăng cường lực lượng, khóa chặt biên giới Việt – Trung, cô lập Căn cứ địa Việt Bắc.

Câu 2 trang 33 Vở bài tập Lịch sử 5 Đánh dấu × vào ô ☐ trước ý đúng nhất.

Quân ta chủ động mở chiến dịch Biên giới thu – đông 1950 nhằm mục đích:

☐ Giải phóng một phần biên giới Việt – Trung.

☐ Củng cố và mở rộng căn cứ địa Việt Bắc.

☐ Phá tan âm mưu khóa chặt biên giới Việt – Trung của địch, khai thông đường liên lạc quốc tế.

☐ Tất cả các ý trên.

Trả lời:

☒ Tất cả các ý trên.

Câu 3 trang 33 Vở bài tập Lịch sử 5

Dưới đây là hình ảnh Bác Hồ làm việc bên chiếc lều dựng tạm trên đường đi kiểm tra mặt trận Biên giới năm 1950:

Hình ảnh trên giúp em hiểu thêm điều gì về Bác Hồ?

Đánh dấu × vào ☐ trước ý đúng nhất.

☐ Bác Hồ cũng chịu đựng gian khổ như những chiến sĩ ngoài mặt trận.

☐ Bác Hồ luôn bám sát thực tế để lãnh đạo kháng chiến.

☐ Bác ghi nhật kí trên đường hành quân.

Trả lời:

☒ Bác Hồ luôn bám sát thực tế để lãnh đạo kháng chiến Câu 4 trang 33 Vở bài tập Lịch sử 5

Trong chiến dịch Biên giới thu – đông 1950, nhiều chiến sĩ đã nêu cao tấm gương chiến đấu anh dũng, sẵn sàng xả thân vì Tổ quốc. Em hãy nêu tóm tắt thành tích của một người anh hùng mà em biết.

Trả lời:

Anh La Văn Cầu có nhiệm vụ đánh bộc phá vào lô cốt phía đông bắc cứ điểm Đông Khê. Bị trúng đạn, nát một phần cánh tay phải nhưng anh đã nghiến răng nhờ đồng đội dùng lưỡi lê chặt đứt cánh tay để tiếp tục chiến đấu.

Câu 5 trang 34 Vở bài tập Lịch sử 5

Em hãy xác định và điền tên một số địa danh tiêu biểu trong chiến dịch Biên giới thu – đông 1950 vào lược đồ dưới đây:

Lược đồ chiến dịch Biên giới thu – đông năm 1950 Trả lời:

Lược đồ chiến dịch Biên giới thu – đông năm 1950 Câu 6 trang 34 Vở bài tập Lịch sử 5

Em hãy nêu kết quả và ý nghĩa thắng lợi của chiến dịch Biên giới thu – đông năm 1950.

Trả lời:

Chiến dịch Biên giới thu – đông là chiến dịch đầu tiên ra chủ động mở và giành thắng lợi, căn cứ địa Việt Bắc được củng cố và mở rộng. Từ đây ta nắm quyền chủ động trên chiến trường.

- GV chiếu nội dung từng bài tập và chữa bài cho HS.Chốt đáp án đúng.

4. Hoạt động vận dụng

- GV hỏi: Em học tập được điều gì từ tấm gương dũng cảm của anh La Văn Cầu ?

* Kết luận:

* Chốt nội dung toàn bài.

- HS nêu:...

- Nêu nội dung ghi nhớ Bài 15: Hậu phương những năm sau chiến dịch biên giới

1.Hoạt động hình thành kiến thức mới Hoạt động 1:

- Yêu cầu HS quan sát hình 1 trong SGK + Hình chụp cảnh gì?

- GV: Đại hội là nơi tập trung trí tuệ của toàn đảng để vạch ra đường lối kháng chiến, nhiệm vụ của toàn dân tộc ta.

a. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (2-1951).

- HS quan sát hình 1

+ Hình chụp cảnh Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng ( 2- 1951)

- HS lắng nghe.

- GV cho HS tìm hiểu nhiệm vụ cơ bản mà đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 2 của đảng đã đề ra cho cách mạng?

- Để thực hiện nhiệm vụ đó cần có các điều kiện gì?

* Kết luận: ….

Hoạt động 2:

Yêu cầu học sinh trả lời.

- HS trả lời:

+ Sự lớn mạnh của hậu phương những năm sau chiến dịch biên giới trên các mặt:

kinh tế, văn hoá, giáo dục, thể hiện như thế nào?

+ Theo em vì sao hậu phương có thể phát triển vững mạnh như vậy?

+ Sự phát triển vững mạnh của hậu phương có tác dụng như thế nào đến tiền tuyến?

- Gv kết luận : Hậu phương có vai trò vô cùng quan trọng đối với cuộc kháng chiến chống pháp nó làm tăng thêm sức mạnh cho cuộc kháng chiến chống Pháp.

*Kết luận:

Hoạt động 3:

GV cho HS trả lời câu hỏi:

+ Đại hội chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc được tổ chức khi nào?

+ Đại hội nhằm mục đích gì?

* Kết luận:

+ Nhiệm vụ: đưa kháng chiến đến thắng lợi hoàn toàn.

- Để thực hiện nhiệm vụ cần:

+ Phát triển tinh thần yêu nước + Đẩy mạnh thi đua

+ Chia ruộng đất cho nông dân.

b. Sự lớn mạnh của hậu phương những năm sau chiến dịch biên giới

+ Đẩy mạnh sản xuất lương thực thực phẩm

+ Các trường đại học...đào tạo cán bộ cho kháng chiến...

+ Xây dựng được xưởng công binh...

- Vì Đảng lãnh đạo đúng đắn, phát động phong trào thi đua yêu nước.

- Vì nhân dân ta có tinh thần yêu nước - Tiền tuyến được chi viện đầy đủ sức người sức của có sức mạnh chiến đấu cao.

c. Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua lần thứ nhất.

+ Đại hội... được tổ chức vào ngày 1 5 -1952

+ Đại hội nhằm tổng kết biểu dương những thành tích của phong trào thi đua yêu nước của các tập thể và cá nhân cho thắng lợi của cuộc kháng chiến.

2. Hoạt động thực hành - Luyện tập:

*Hoạt động 1:

-HS đọc nội dung SGK,hoàn thành bài tập 2, 3, 4, 5, 6 vở bài tập Lịch sử lớp 5 trang

36.

Câu 2 trang 36 Vở bài tập Lịch sử 5

Nêu tên bảy anh hùng được tuyên dương trong Đại hội chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc.

Trả lời:

Cù Chính Lan, La Văn Cầu, Nguyễn Quốc Trị, Nguyễn Thị Chiên, Ngô Gia Khản Trần Đại Nghĩa và Hoàng Hanh.

Câu 3 trang 36 Vở bài tập Lịch sử 5

Đại hội chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc có ý nghĩa gì?

Trả lời:

- Phát triển tinh thần yêu nước.

- Đẩy mạnh thi đua.

Câu 4 trang 36 Vở bài tập Lịch sử 5

Ghi chú thích vào hình dưới đây và nêu lên suy nghĩ của em về tình cảm giữa quân và dân trong kháng chiến chống thực dân Pháp.

Trả lời:

- Ghi chú cho hình ảnh: Các chiến sĩ bộ đội tham gia giúp dân cấy lúa trong kháng chiến chống Pháp.

- Cùng chung mục tiêu đánh bại thực dân Pháp xâm lược để giành độc lập cho dân tộc, quân và dân Việt Nam đã kề vai sát cánh trong chiến đấu, quân và dân giống như “cá với nước” – gắn bó với nhau và không thể thiếu. Trong sản xuất, các chiến sĩ cũng cùng nhân dân tạo ra nhiều lương thực, của cải vật chất phục vụ cho chiến đấu, góp phần xây dựng hậu phương vững mạnh về mọi mặt: kinh tế, văn hóa, y tế, giáo dục.

Chính vì thế, hậu phương ngày càng vững mạnh, thúc đẩy cuộc kháng chiến chống Pháp mau chóng giành thắng lợi.

Câu 5 trang 37 Vở bài tập Lịch sử 5

Hãy nêu những hoạt động chủ yếu của hậu phương để góp phần đưa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đi đến thắng lợi.

Trả lời:

- Đẩy mạnh sản xuất lương thực, thực phẩm.