• Không có kết quả nào được tìm thấy

KIỂM TRA I. MỤC TIÊU KIỂM TRA

Nam Cao A. Mục tiêu cần đạt

Tiết 35-36. KIỂM TRA I. MỤC TIÊU KIỂM TRA

5. Dặn dò: Tự ôn tập theo hướng dẫn. Chuẩn bị cho bài kiểm tra.

Ngày soạn : 4/12/2017 Ngày dạy :

Tiết 35-36. KIỂM TRA

hợp với đặc thù của bộ môn.

Số câu: 1 Tỉ lệ: 30%

(10% x 10 điểm = 1,0 điểm)

(10% x 10 điểm

= 1,0 điểm)

(10 % x 10 điểm

= 1,0 điểm)

30% x 10 = 3,0 điểm

2. Nghị luận văn học: Hai đứa trẻ (Thạch Lam).

- Nhận biết được dạng bài: nghị luận văn học, cụ thể là nghị luận về một tác phẩm văn xuôi.

- Nhận biết được yêu cầu của đề bài và phạm vi dẫn chứng.

- Hiểu được yêu cầu về nội dung của đề bài: Phân tích tâm trạng đợi tầu của nhân vật Liên

- Hiểu diễn biến tâm trạng và lí giải được tâm trạng của nhân vật Liên khi thức đợi để nhìn chuyến tầu chạy qua phố huyện hàng đêm

- Vận dụng được một số thao tác nghị luận: Phân tích, chứng minh, tổng hợp để phân tích tâm trạng đợi tầu của nhân vật Liên.

- Sắp xếp các luận điểm luận cứ để viết được bài văn nghị luận văn học chặt chẽ, thuyết phục

- Tổng hợp được nét tâm trạng nổi bật của nhân vật Liên

- Đánh giá được giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm thông qua đoạn trích, đánh giá bút pháp lãng mạn và tài năng miêu tả tâm trạng nhân vật của Thạch Lam

Số câu: 1 Tỉ lệ: 70%

(10% x 10 điểm = 1,0 điểm)

(20% x 10 điểm

= 2,0 điểm) (30 % x 10 điểm

= 3,0 điểm) (10% x 10 điểm = 1,0 điểm)

70% x 10 = 7,0 điểm Tổng cộng

- Số câu: 2 - Số điểm:

10 -Tỉ lệ:

100%

2,0 điểm 3,0 điểm 4,0 điểm 1,0 điểm 10

điểm

IV. BIÊN SOẠN CÂU HỎI THEO MA TRẬN

KIỂM TRA 90 PHÚT ĐỀ BÀI:

Câu 1a (3 điểm):

Phân tích những đặc trưng cơ bản của ngôn ngữ báo chí (tính thông tin thời sự, tính ngắn gọn) thể hiện qua bản tin sau :

Tin từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn TƯ cho biết, hiện nay, đang có thêm một bộ phận không khí lạnh ở phía Bắc đang tiếp tục di chuyển xuống phía Nam. Dự báo khoảng đêm 4/12, bộ phận không khí lạnh này sẽ ảnh hưởng đến các tỉnh miền Bắc khiến một số địa phương

vùng núi càng thêm rét đậm. Sau đó không khí lạnh sẽ ảnh hưởng đến các tỉnh phía tây Bắc Bộ, Bắc và Trung Trung Bộ.

Do ảnh hưởng của không khí lạnh từ đêm 4/12 ở Bắc Bộ có mưa vài nơi; các tỉnh Bắc và Trung Trung Bộ từ gần sáng và ngày 5/12 có mưa, có nơi mưa vừa, mưa to và giông. Vùng vịnh Bắc Bộ, vùng biển các tỉnh từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi, khu vực Bắc Biển Đông từ gần sáng và ngày 5/12, gió đông bắc lại mạnh lên cấp 6, cấp 7, giật cấp 8, cấp 9. Biển động mạnh.

(Báo Nhân Dân, ngày 2 - 12 - 2012) Câu 2 (7 điểm):

Tâm trạng đợi tầu của nhân vật Liên trong truyện ngắn Hai đứa trẻ của Thạch Lam V. HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM:

Câu 1(3 điểm):

Ý Nội dung cần đạt Điểm

Câu 1a.

1 - Tính thông tin thời sự: đưa tin nhanh về sự thay đổi thời tiết trong 2 ngày tới 1,5 2 - Tính ngắn gọn: Bản tin có 5 câu nhưng đã thông tin rất đầy đủ về hiện tượng thời

tiết (cơ quan thông tin, thời gian, phạm vi ảnh hưởng, tình hình thời tiết cụ thể của từng khu vực)

1,5

Câu 2 (7 điểm):

* Về kĩ năng:

- Viết bài văn đúng thể loại nghị luận văn học, biết vận dụng các thao tác nghị luận phù hợp.

- Viết bài văn có bố cục 3 phần.

- Lập luận chặt chẽ.

* Về nội dung:

Ý Nội dung Điểm

1 Mở bài:

- Giới thiệu đặc điểm truyện ngắn của nhà văn Thạch Lam: sáng tạo ra lối truyện không có cốt truyện hoặc cốt truyện đơn giản - truyện tâm tình.

- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận : Tâm trạng đợi tầu của nhân vật Liên trong truyện ngắn "Hai đứa trẻ"

1,0 điểm

Thân bài:

2 a. Hoàn cảnh nảy sinh tâm trạng đợi tầu:

- Vì cuộc sống ở phố huyện quá buồn tẻ, nghèo khổ, tăm tối.

+ Khung cảnh thiên nhiên: êm ả nhưng tàn lụi.

+ con người: nghèo khổ, nhịp sống mỏi mòn.

- Chị em Liên từng sống ở một nơi sung túc và tươi sáng hơn, kí ức về quãng thời gian đó tuy nhạt nhòa, mơ hồ nhưng vẫn còn đọng lại trong tâm hồn Liên.

Hơn nữa Liên lại là cô bé rất nhạy cảm nên cô cảm thấy buồn thương, ngao ngán.

- Tâm trạng buồn dẫn đến khát vọng muốn thoát khỏi cuộc sống hiện tại, phải tìm đến một cái gì đó để ước mơ -> Thức đợi để ngắm nhìn đoàn tầu chạy qua phố huyện.

-> Đoàn tầu là một nhu cầu bức thiết về tinh thần của chị em Liên. Trong cả một ngày dài, đây chính là giây phút bừng sáng và hạnh phúc của hai đứa trẻ.

1,0 điểm

3 b. Diễn biến tâm trạng đợi tầu :

- Khi tầu chưa đến: Hồi hộp, mong ngóng.Thể hiện qua các chi tiết : + Tuy buồn ngủ ríu cả mắt nhưng vẫn gắng thức để đợi tầu.

+ Dọn hàng xong, hai đứa ngồi trên chiếc chõng tre trước gian hàng để ngắm cảnh phố huyện và chờ đợi.

+ Trong lúc đợi tầu tâm hồn Liên có những cảm giác mơ hồ không hiểu, đó chính là sự xốn xang, hồi hộp của con người khi đang mong đợi một cái gì đó hệ trọng.

- Khi tầu đến: Phấn chấn, tâm hồn như bị cuốn hút ngay vào đoàn tầu. Biểu hiện:

+ tiếng gọi em vội vàng, giục giã,

+ hành động dắt tay em đứng dậy, nghển cổ nhìn vào trong các toa tầu,

+ quan sát kĩ lưỡng, tỉ mỉ mọi chi tiết của đoàn tầu từ dấu hiệu đầu tiên đến dấu hiệu cuối cùng.

- Khi tầu đi qua:

+ Luyến tiếc (Liên nhìn theo mãi, lắng nghe mãi, lặng theo mơ tưởng).

+ Vừa vui vừa buồn. Vui vì như được sống trong một thế giới khác đày ắp ánh sáng và náo nhiệt trong giây lát, vì sống lại kí ức tuổi thơ tươi đẹp. Buồn vì càng nhận thức rõ hơn cuộc sống tăm tối nghèo khổ của phố huyện và sự sống mời nhạt, vô nghĩa của chính mình "như chiếc đèn con của chị Tí chỉ chiếu sáng một vùng đất cát"

-> Trạng thái tâm lí phức tạp này đã thể hiện được sự thức tỉnh của ý thức cá nhân.

2,0 điểm

c. Hình ảnh đoàn tầu:

- Miêu tả tỉ mỉ theo trình tự thời gian, tập trung vào hai chi tiết âm thanh huyên náo, ánh sáng rực rỡ.

- Tương phản với khung cảnh phố huyện

-> Ý nghĩa: thế giới hoài niệm của tuổi thơ và còn là biểu tượng cho một thế giới khác đẹp đẽ hơn phố huyện.

1,0 điểm

d. Ý nghĩa của tâm trạng đợi tầu: ước mơ đổi đời, thoát khỏi cuộc sống buồn tẻ, tối tăm thực tại.

1,0 điểm

4 Kết bài:

- Đánh giá:

+Tài năng miêu tả nội tâm nhân vật của Thạch Lam

+ Tư tưởng nhân đạo của tác giả: Thương xót cho những kiếp người nghèo khổ đến ước mơ cũng nhỏ nhoi,tội nghiệp; Trân trọng ước mơ, khao khát đổi đời của họ.

1,0 điểm

Ngày soạn: 30/12/2017 Ngày dạy :

Tiết 37-38-39-40.

MỘT SỐ THAO TÁC LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN A. Mục tiêu cần đạt

1. Kiến thức: - Ôn tập và củng cố những kiến thức về thao tác lập luận phân tích, so sánh.

2. Kĩ năng: rèn luyện kĩ năng pt, ss và việc kết hợp hai thao tác pt và ss.

3. Tư duy, thái độ: Nghiêm túc trong học tập B. Phương tiện

- GV: SGK, SGV, thiết kế dạy học, tài liệu tham khảo…

- HS: Vở soạn, sgk, vở ghi.

C. Phương pháp: Nêu vấn đề, gợi mở, đàm thoại, thảo luận nhóm, thực hành. GV phối hợp các phương pháp dạy học tích cực trong giờ dạy.

D. Tiến trình dạy học 1.Ổn định lớp

Lớp Tiết 37-38

Sĩ số HS vắng

11A4

2. Kiểm tra bài cũ: Kt sách vở của hs 3. Bài mới

TIẾT 37-38.

THAO TÁC LL PHÂN TÍCH I. Kiến thức cơ bản

1. Phân tích là gì? Mục đích của thao tác phân tích?

- Phân tích là chia nhỏ đối tượng thành các yếu tố, bộ phận để xem xét một cách kĩ càng nội dung, hình thức và mối quan hệ bên trong cũng như bên ngoài của chúng, nêu lên bản chất của đối tượng.

- Mục đích của phân tích là làm sáng tỏ ý kiến, quan niệm nào đó.

- Yêu cầu:

+ Phân tích bao giờ cũng gắn liền với tổng hợp.

+ Phân tích bao giờ cũng kết hợp giữa nội dung và hình thức.Đó là bản chất của thao tác phân tích trong văn nghị luận.

1. Cách phân tích:

a. Vd1(sgkt28)

- Phân tích dựa trên cơ sở quan hệ nội bộ trong bản thân đối tượng: Làm sáng rõ những biểu hiện về nhân cách bẩn thỉu, bần tiện của Sở Khanh.

- Phân tích kết hợp chặt chẽ với tổng hợp: Từ việc phân tích nổi bật những biểu hiện bẩn thỉu, bần tiện mà khái quát lên giá trị hiện thực của nhân vật này - bức tranh về nhà chứa, tính đồi bại trong xã hội đương thời.

Vd2:

- Phân tích theo quan hệ nội bộ của đối tượng: Đồng tiền vừa có tác dụng tốt, vừa có tác dụng xấu (sức mạnh tác oai tác quái).

- Phân tích theo quan hệ kết quả - nguyên nhân:

+ Nguyễn Du chủ yếu vẫn nhìn về mặt tác hại của đồng tiền (kết quả).

+ Vì một loạt hành động gian ác, bất chính do đồng tiền chi phối... (giải thích nguyên nhân)

- Phân tích theo quan hệ nguyên nhân - kết quả: Phân tích sức mạnh của đồng tiền à Thái độ phê phán, khinh bỉ của Nguyễn Du khi nói đến đồng tiền.

 Trong quá trình lập luận, phân tích luôn gắn liền với khái quát tổng hợp: Từ chỗ nêu lên được sức mạnh của đồng tiền, thái độ hành xử của các tầng lớp xã hội đối với đồng tiền, tác giả kết lại bằng cách đồng tình với thái độ của Nguyễn Du đối với xã hội đó.

Vd3

- Phân tích theo quan hệ NN-KQ: Bùng nổ dân số (NN) sự ảnh hưởng đến đời sống con người (KQ) -Phân tích theo quan hệ nội bộ của đối tượng-các ảnh hưởng xâu của việc bùng nổ dân số đến con người:

+Thiếu lương thực thực phẩm

+Suy dinh dưỡng suy thoái nòi giống +Thiếu việc làm thất nghiệp

-Phân tích kết hợp chặt chẽ với khái quát tổng hợp: Bùng nổ dân số ảnh hưởng đến nhiều mặt đời sống => Dân số càng gia tăng thì chất lượng cuộc sống càng giảm.

b. Có một số cách phân tích thông dụng sau:

- Phân tích căn cứ vào mối quan hệ nội bộ của đối tượng.

- Phân tích theo các mối quan hệ: Nguyên nhân - kết quả; Kết quả - nguyên nhân; quan hệ giữa đối tượng với các đối tượng liên quan (liên hệ đối chiếu).

- Phân tích theo sự đánh giá chủ quan của người lập luận.

Phân tích cần đi sâu vào từng yếu tố, từng khía cạnh, song cần đặc biệt lưu ý đến quan hệ giữa chúng với nhau trong chỉnh thể toàn vẹn, thống nhất.

II. LUYỆN TẬP:

Tài liệu liên quan