• Không có kết quả nào được tìm thấy

tràn đầy tinh thần nhân văn, nhân bản.

4. Củng cố: Hệ thống kiến thức vừa học, nhấn mạnh trọng tâm bài học.

5. Dặn dò: Tự ôn tập theo hướng dẫn. Chuẩn bị bài mới : Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân).

Ngày soạn: 4/10/2017 Ngày dạy :

Tiết 23-24-25-26.

Chữ người tử tù

Nguyễn Tuân

A. Mục tiêu cần đạt

1. Kiến thức: - Củng cố kiến thức đã học: Nắm vững những nét cơ bản về tác giả Nguyễn Tuân và bài Chữ người tử tù .

- Luyện tập trả lời câu hỏi và làm văn theo hướng mở.- Rèn luyện các dạng đề.

2. Kĩ năng: Tự ôn tập theo hd. biết đọc hiểu vb theo đặc trưng thể loại.

3. Tư duy, thái độ: Yêu mến bộ môn. Nghiêm túc trong học tập.

B. Phương tiện

- GV: SGK, SGV, thiết kế dạy học, tài liệu tham khảo…

- HS: Vở ghi, TLTK, sgk...

C. Phương pháp: Nêu vấn đề, gợi mở, đàm thoại, thảo luận nhóm, thực hành.

D. Tiến trình dạy học 1.Ổn định lớp

Lớp Tiết 23-24 Tiết 25-26

Sĩ số HS vắng Sĩ số HS vắng

11A4

2. Kiểm tra bài cũ: Kt vở ghi của hs. Kết hợp kt bài cũ trong giờ học.

3. Bài mới

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh TIẾT 23-24

GV nêu đề bài :

Đề1. Phân tích những đặc sắc nghệ thuật trong tác phẩm Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân.

1.1. Vài nét về tác giả và tác phẩm

- Nguyễn Tuân là nhà văn lớn, độc đáo, tài năng. Ông nổi tiếng từ trước Cách mạng tháng Tám với những tác phẩm tiêu biểu như: Thiếu quê hương, Chiếc lư đồng mắt cua, Vang bóng một thời ...

- Truyện ngắn Chữ người tử tù lúc đầu có tên là Dòng chữ cuối cùng, in năm 1938, sau đó được in lại trong tập Vang bóng một thời (1940) và đổi tên thành Chữ người tử tù.

Là nhà văn “duy mỹ”, suốt đời đi tìm cái đẹp, Nguyễn Tuân đã thổi hồn vào những trang viết mang đến cho người đọc bao hình tượng đẹp. Tập truyện Vang bóng một thời có lẽ là nơi hội tụ những nét đẹp cao quý: thú uống trà đạo, thú chơi thư pháp, thả thơ, đánh thơ…

Sinh thời Cao Bá Quát có hai câu thơ sáng ngời nghĩa khí:

Thập cổ luân giao cầu cổ kiếm Nhất sinh đê thủ bái mai hoa (Mười năm lặn lội tìm gươm báu Chỉ biết cúi đầu trước cành hoa mai)

Đề 2. Phân tích tình huống truyện trong tác phẩm Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân

-Khái niệm: là hoàn cảnh có vấn đề mà tác giả đặt nhân vật vào nhằm để nhân vật được thử thách và bộc lộ tính cách, đưa câu chuyện lên cao trào và thể hiện chủ đề, tư tưởng của tác phẩm.

1.2. Những đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn Chữ người tử tù

- Nghệ thuật tạo tình huống truyện độc đáo: Đó là cuộc gặp gỡ giữa Huấn Cao và viên quản ngục trong chốn lao tù. Xét trên bình diện xã hội, họ là kẻ thù, nhưng trên bình diện nghệ thuật họ là tri âm, tri kỉ. Thông qua tình huống truyện, tính cách các nhân vật được khắc họa rõ nét và chủ đề tác phẩm được tô đậm.

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật: nhân vật được nhìn nhận từ phương diện tài hoa nghệ sĩ, được xây dựng bằng bút pháp lãng mạn; quản ngục và Huấn Cao được đặt trong mối quan hệ tương phản, soi sáng lẫn nhau; cách miêu tả gián tiếp...

- Nghệ thuật tạo dựng cảnh cho chữ: "Một cảnh tượng xưa nay chưa từng có". Trong cảnh này, thủ pháp nghệ thuật đối lập được sử dụng một cách triệt để, góp phần khắc họa đậm nét tính cách nhân vật.

- Nghệ thuật tạo không khí cổ kính bằng những chi tiết chọn lọc, câu văn có nhịp điệu thong thả, đĩnh đạc, ngôn ngữ sử dụng nhiều từ Hán Việt ...

Đánh giá chung

3.3.Khẳng định thành công của truyện ngắn Chữ người tử tù và tài năng của nhà văn Nguyễn Tuân.

2. Phân tích tình huống truyện trong tác phẩm Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân.

1.Tình huống truyện:

- Định nghĩa tình huống truyện: Là hoàn cảnh riêng được tạo nên bởi một sự kiện đặc biệt khiến cho tại đó, cuộc sống hiện lên đậm đặc nhất và ý đồ tư tưởng của tác giả cũng được bộc lộ sắc nét nhất.

-khái niệm: là hoàn cảnh có vấn đề mà tác giả đặt nhân vật vào nhằm để nhân vật được thử thách và bộc lộ tính cách, đưa câu chuyện lên cao trào và thể hiện chủ đề, tư tưởng của tác phẩm.

-vai trò:

*nghệ thuật:tạo cho tác phẩm tự sự sự độc đáo, hấp dẫn, bất ngờ và khơi dậy trí tò mò,hứng thú, chờ đợi của người đọc

*nội dung:cùng với các yếu tố khác trong tác phẩm bộc lộ tư tưởng, chủ đề của tác phẩm(thông qua tình cảm, thế giới tâm hồn, quan điểm thái độ của nhân vật)

1. Vài nét về tác giả, tác phẩm

- Nguyễn Tuân là nhà văn lớn, có phong cách tài hoa, độc đáo; có nhiều đóng góp quan trọng cho nền văn học hiện đại Việt Nam.

- Chữ người tử tù (in trong tập Vang bóng một thời)

Nhà văn dựng cảnh thật tài tình và đầy dụng ý nghệ thuật. Thủ pháp tương phản làm nên cảnh cho chữ bi tráng chưa từng thấy.

Đó là sự đối lập giữa bóng tối và ánh sáng; giữa sự dơ bẩn của xã hội nhà tù và thiên lương trong sáng, khí phách rạng ngời.

Tương phản giữa bó đuốc sáng rực trên vách nhà với đêm đen thăm thẳm; tương phản giữa vuông lụa trắng, thoi mực thơm và tường nhà, đất đầy mạng nhện, đầy phân chuột, phân gián.

“Ở đây sự đối lập giữa ánh sáng và bóng tối cứ giằng co nhau quyết liệt. Bóng tối quánh đặc như muốn nuốt tươi ánh sáng.

Nhưng không, ánh sáng ở đây vẫn ngời chói vẫn ngời tỏ, sáng rực, chứ không như ánh sáng leo lét, buồn rầu của ngọn đèn con chị Tý và ánh sáng rực tỏa, chói lọi như đoàn tàu rồi lại chìm vào hư không của bóng đêm trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam.

Song xét sâu xa hơn thì ánh sáng đó không chỉ đơn thuần mang ý nghĩa sắc màu vật lý mà ánh sáng đó mang sắc màu ý nghĩa nhân sinh đậm nét: ánh sáng của sự lương tri, của nhân tâm, của thiên lương trong sáng đã chiến thắng bóng tối của cường quyền, bạo lực.

Hết tiết 23-24, chuyển sang tiết 25-26.

Đề 3.Trong đoạn kết truyện

là truyện ngắn xuất sắc, kết tinh tài năng của Nguyễn Tuân trước năm 1945.

2. Phân tích tình huống truyện - Nội dung tình huống:

Đó là cuộc gặp gỡ đầy trớ trêu, éo le giữa người tù Huấn Cao với viên quản ngục chốn lao tù. Xét về phương diện xã hội, họ ở thế đối lập nhau (một bên là tử tù chờ ngày ra pháp trường; một bên là quản ngục nắm trong tay sinh mệnh của tù nhân). Nhưng xét về phương diện nghệ thuật, họ là những người có tâm hồn đồng điệu.

- Diễn biến tình huống:

+ Thái độ lúc đầu của Huấn Cao: Tỏ ra coi thường, khinh bạc ngay cả khi nhận được sự chăm sóc lặng lẽ, chu tất của viên quản ngục (Huấn Cao: “Ta chỉ muốn có một điều. Là nhà ngươi đừng đặt chân vào đây.”).

+ Sự thay đổi thái độ của Huấn Cao: Khi hiểu ra tấm lòng chân thành và sở thích cao quý của viên quản ngục, Huấn Cao hết mực trân trọng và đồng ý “cho chữ” (Huấn Cao:

“Thiếu chút nữa, ta đã phụ mất một tấm lòng trong thiên hạ”).

+ Cảnh cho chữ trong nhà ngục: Diễn ra như “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”. Không gian và thời gian rất đặc biệt (nơi ngục tù, lúc đêm khuya); vị thế các nhân vật bị đảo ngược (tử tù thành thần tượng, ân nhân của cai ngục; cai ngục thành người ngưỡng mộ, chịu ơn tử tù).

- Ý nghĩa, hiệu quả nghệ thuật của tình huống:

+ Làm bộc lộ, thay đổi quan hệ, thái độ, hành vi khác thường của các nhân vật; làm toả sáng vẻ đẹp của cái Tài, cái Dũng, cái Thiên lương.

+ Góp phần khắc họa tính cách của các nhân vật;

tăng kịch tính và sức hấp dẫn của tác phẩm.

3. Đánh giá chung

- Chữ người tử tù thành công trên cả hai phương diện nội dung và nghệ thuật.

- Tình huống truyện trên đây góp phần thể hiện rõ những nét đặc sắc trong phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân.

ngắn Chữ người tử tự của Nguyễn Tuõn, nhõn vật Huấn Cao đó khuyờn viờn quản ngục điều gỡ sau khi cho chữ? Cõu núi

“Kẻ mờ muội này xin bỏi lĩnh” của viờn quản ngục cú ý nghĩa như thế nào?

Đề 4.Trong tác phẩm Chữ người tử tù, vì sao tác giả Nguyễn Tuân lại ví tấm lòng của nhân vật quản ngục như

một thanh âm trong trẻo chen

vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn, xụ bồ”.

? Nhõn vật viờn quản ngục cú những đặc điểm gỡ ?

3.Trong đoạn kết truyện ngắn Chữ người tử tự của Nguyễn Tuõn, nhõn vật Huấn Cao đó khuyờn viờn quản ngục điều gỡ sau khi cho chữ? Cõu núi

“Kẻ mờ muội này xin bỏi lĩnh” của viờn quản ngục cú ý nghĩa như thế nào?

a Điều Huấn Cao đó khuyờn viờn quản ngục - Nờn tỡm về quờ, thay chốn ở để giữ thiờn lương cho lành vững.

- Từ bỏ nghề coi ngục rồi hóy nghĩ đến chuyện chơi chữ.

b í nghĩa cõu núi “Kẻ mờ muội này xin bỏi lĩnh”

của viờn quản ngục

- Tự nhận mỡnh là kẻ mờ muội và nghe theo lời khuyờn của Huấn Cao.

- Thể hiện thỏi độ kớnh phục, ngưỡng mộ trước một nhõn cỏch cao cả; bày tỏ lũng biết ơn chõn thành với õn nhõn khai sỏng tõm hồn mỡnh.

- Thể hiện nhõn cỏch của viờn quản ngục, một người khụng chỉ cú tấm lũng biệt nhỡn liờn tài mà cũn biết phục thiện.

4.Trong tác phẩm Chữ người tử tù, vì sao tác giả Nguyễn Tuân lại ví tấm lòng của nhân vật quản ngục như một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn, xụ bồ”.

1. Giới thiệu vài nột về tỏc giả và tỏc phẩm - Nguyễn Tuõn là nhà văn suốt đời say mờ và tụn vinh cỏi đẹp, nhất là cỏi đẹp của tài hoa và nhõn cỏch; là ngũi bỳt bậc thầy với phong cỏch sắc sảo, uyờn bỏc, tài hoa.

- Chữ người tử tự được coi là kiệt tỏc của Nguyễn Tuõn trong tập Vang búng một thời. Truyện viết về cuộc gặp gỡ lạ lựng giữa Huấn Cao và quản ngục, mỗi nhõn vật là hiện thõn cho một vẻ đẹp cao quớ trong đời.

2. Về nhõn vật quản ngục

- Về vị thế, nhõn vật quản ngục là đại diện cho bộ mỏy cai trị của triều đỡnh mục nỏt, phải sống giữa một mụi trường là thế giới nhà tự ụ trọc, với chức phận cai quản và trừng phạt tự nhõn.

- Về phẩm chất, nhõn vật quản ngục lại là “một tấm lũng trong thiờn hạ”: tõm hồn thuần khiết, tớnh tỡnh ngay thẳng, biết quý trọng phẩm giỏ con người, cú sở thớch cao

Sự chiến thắng đó là điều tất yếu sẽ xảy ra, bởi vì mọi cái thiện, cái cao cả, chính nghĩa cuối cùng sẽ chiến thắng.

quý, đặc biệt là có “tấm lòng biệt nhỡn liên tài” ...

3. Ý nghĩa của hình ảnh so sánh

- Là hình ảnh súc tích tạo ra sự đối lập sắc nét giữa trong với đục, thuần khiết với ô trọc, cao quý với thấp hèn;

giữa cá thể nhỏ bé, mong manh với thế giới hỗn tạp, xô bồ.

- Là hình ảnh so sánh hoa mĩ, đắt giá, gây ấn tượng mạnh, thể hiện một sự khái quát nghệ thuật sắc sảo, tinh tế giúp tác giả làm nổi bật và đề cao vẻ đẹp của tâm hồn nhân vật. Là chi tiết nghệ thuật mang đậm dấu ấn phong cách tài hoa của Nguyễn Tuân.

Tài liệu liên quan