• Không có kết quả nào được tìm thấy

Phương pháp: Nêu vấn đề, gợi mở, đàm thoại, thảo luận nhóm, thực hành, GV phối hợp các phương pháp dạy học tích cực trong giờ dạy

Nam Cao A. Mục tiêu cần đạt

Bài 1: Hãy định hướng cách pt cho bài “ Tự tình”

C. Phương pháp: Nêu vấn đề, gợi mở, đàm thoại, thảo luận nhóm, thực hành, GV phối hợp các phương pháp dạy học tích cực trong giờ dạy

Ngày soạn: 15/01/2018 Ngày dạy :

Tiết 45-46.

CÁCH LÀM BÀI DẠNG CÂU HỎI ĐỌC – HIỂU A. Mục tiêu cần đạt: Giúp HS

“Ở người lớn tuổi ít vận động cơ bắp, nếu chế độ ăn giàu chất colesteron (thịt, trứng, sữa...) sẽ có nhiều nguy cơ bị bệnh xơ vữa động mạch. Ở bệnh này, colesteron ngấm vào thành mạch kèm theo các ion canxi làm cho mạch bị hẹp lại, không còn nhẵn như trước, xơ cứng và vữa ra.

Động mạch xơ vữa làm cho sự vận chuyển máu trong mạch khó khăn, tiểu cầu dễ bị vỡ và hình thành cục máu đông gây tắc mạch. Động mạch xơ vữa còn dễ bị vỡ gây các tai biến trầm trọng như xuất huyết dạ dày, xuất huyết não, thậm chí gây chết người”. (Sinh học - lớp 8. NXB Giáo Dục 2007)

* Đối với dạng câu hỏi này, các em cần đọc kỹ văn bản, tìm xem trong đó từ ngữ nào được lặp đi lặp lại. Xét nội dung của nó nói về điều gì ? Xác định được nội dung rồi thì đặt tên cho văn bản.

* Đối với ví dụ trên, ta thấy: đoạn văn nói đến căn bệnh xơ vữa động mạch và nguyên nhân dẫn đến bệnh xơ vữa động mạch. Vì vậy ta có thể đặt tên cho đoạn văn bản đó là: “Bệnh xơ vữa động mạch”

hoặc “Đề phòng với xơ vữa động mạch”.

b. Kiểm tra kiến thức Tiếng Việt: Những hiểu biết về từ ngữ, cú pháp, chấm câu, cấu trúc, thể loại văn bản... Dạng đề này thường cho một đoạn văn có sai sót và cho học sinh nhận biết từ đó trả lời các câu hỏi.

Ví dụ:

Đọc và trả lời các câu hỏi sau:

Đây là một đoạn văn nháp, trong đó còn mắc phải một số lỗi về ngữ pháp, chính tả, dùng từ, logic...

Anh, chị hãy chỉ ra những sai sót đó.

Đoạn văn nháp: “... cái nhìn của Nguyễn Tuân, sông Đà hiện lên là một sinh thể có linh hồn với những tính cách đối địch: vừa hung bạo, vừa dữ rằn. Đây là lối nhân cách hóa những đặc điểm vốn có của giòng sông thiên nhiên mà chực quan có thể nhìn thấy”.

* Với đề trên, ta trả lời như sau:

- Sai ngữ pháp: Câu thứ nhất trong đoạn văn - Sai chính tả: dữ rằn; giòng sông; chực quan - Dùng từ sai: đối địch;

- Sai logic: vừa hung bạo, vừa dữ dằn

c. Một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản và tác dụng của chúng.

Với dạng câu hỏi này các em cần ôn lại kiến thức về các biện pháp tu từ từ vựng như:

* So sánh: đối chiếu sự vật này với sự vất khác có nét tương đồng nhằm tăng sức gợi hình gợi cảm.

* Ẩn dụ: Gọi tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng nhằm tăng sức gợi hình gợi cảm.

* Nhân hóa: cách gọi tả vật, đồ vật..v.v bằng những từ ngữ vốn dùng cho con người làm cho thế giới vật, đồ vật ... trở nên gần gũi biểu thị được những suy nghĩ tình cảm của con người.

* Hoán dụ: gọi tên sự vật hiện tượng khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó.

* Nói quá: Biện pháp tu từ phóng đại mức độ qui mô tính chất của sự vật hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh gây ấn tượng tăng tính biểu cảm.

* Nói giảm nói tránh: dùng cách diễn đạt tế nhị uyển chuyển tránh gây cảm giác phản cảm và tránh thô tục thiếu lịch sự.

* Điệp ngữ: lặp lại từ ngữ hoặc cả câu để làm nối bật ý gây cảm xúc mạnh.

* Chơi chữ: Cách lợi dụng đặc sắc về âm và về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thái dí dỏm hài hước.

Ví dụ:

Chỉ ra các biện pháp nghệ thuật đặc sắc và tác dụng của chúng trong đoạn thơ sau:

“Chúng đem bom ngàn cân Dội lên trang giấy trắng Mỏng như một ánh trăng ngần Hiền như lá mọc mùa xuân”

(Trang giấy học trò - Chính Hữu)

Gợi ý :

Các biện pháp tu từ trong đoạn thơ là : - Ẩn dụ, đối lập và so sánh.

- Ẩn dụ: hình ảnh trang giấy trắng chỉ sự ngây thơ trong sáng của trẻ nhỏ; đối lập: bom nghìn cân với trang giấy mỏng manh; so sánh: trang giấy mỏng như…, hiền như…

- Tác dụng: khắc họa sự tàn khốc của chiến tranh và tội ác của kẻ thù; lòng căm giận và thương cảm của tác giả.

II. LUYỆN TẬP Bài 1.

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:

Hãy sống như đời sống để biết yêu nguồn cội Hãy sống như đồi núi vươn tới những tầm cao

Hãy sống như biển trào, như biển trào để thấy bờ bến rộng Hãy sống như ước vọng để thấy đời mênh mông

Và sao không là gió, là mây để thấy trời bao la Và sao không là phù sa rót mỡ màu cho hoa Sao không là bài ca của tình yêu đôi lứa Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư

Và sao không là bão, là giông, là ánh lửa đêm đông Và sao không là hạt giống xanh đất mẹ bao dung Sao không là đàn chim gọi bình minh thức giấc Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư

(Khát vọng – Phạm Minh Tuấn) Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì?

Câu 2. Anh (chị) hiểu như thế nào về câu thơ: “Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư”?

Câu 3. Chỉ ra và phân tích hiệu quả của những biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ thứ nhất?

Câu 4. Văn bản trên thể hiện tình yêu cuộc đời tha thiết, khát vọng hóa thân để cống hiến và dựng xây cuộc đời của tác giả. Từ đó, anh chị có suy nghĩ như thế nào về khát vọng của con người trong cuộc sống. (Trình bày khoảng 5-7 dòng)

Gợi ý :

1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản: Biểu cảm.

2. “Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư” là câu hỏi tu từ, định hướng cho ta sống có ích, giống như mặt trời đối với vạn vật trên trái đất.

3. - Các biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ thứ nhất + Điệp ngữ: Hãy sống như

+ Liệt kê: Đời sống, đồi núi, biển trào, ước vọng

- Tác dụng: Các biện pháp tu từ trên nhấn mạnh vào khát vọng cao đẹp của nhạc sĩ, đặc biệt còn khiến lời ca như giục giã nhắc nhớ con người về lẽ sống tốt đẹp…

4. Cần nêu được các ý:

- Mỗi người trong cuộc sống lại có những khát vọng khác nhau nhưng trước hết đều bắt nguồn từ tình yêu tha thiết đối với cuộc sống.

- Khát vọng sẽ giúp con người sống có trách nhiệm và có ý nghĩa, biết cống hiến và hi sinh cho cuộc đời.

- Khát vọng sẽ giúp con người sống cho ra sống chứ không phải là tồn tại.

Bài 2.

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi từ câu 5 đến câu 8 :

Đối với những người làm thuê số 1 Việt Nam, công việc cũng giống như một trò chơi.

Họ say mê trò chơi công việc cũng giống như cac game thủ đam mê với trò chơi Võ lâm truyền kỳ hiện nay. Điểm khác biệt duy nhất giữa những người làm thuế số 1 với các game thủ chính là họ biết làm chủ bản thân mình. Họ biết rằng mình đang làm gì, công việc của họ đang giúp gì cho bản thân và xã hội. Còn những game thủ, những người đang sa đà vào một trò giải trí không hơn không kém, thì lại thiếu một điểm tôi cho là rất quan trọng đó là thiếu tự chủ, thiếu khả năng làm chủ bản thân. Hiểu một cách nào đó thì chúng ta đều là những người làm thuê cho nhau. Điều quan trọng nhất là khả năng làm chủ bản thân.

(Huỳnh Duy – Việt báo) Câu 5. Văn bản trên sử dụng thao tác lập luân chủ yếu nào?

Câu 6. Anh (chị) hãy nêu nội dung khái quát của văn bản trên?

Câu 7. Phân tích cấu trúc cú pháp của câu: Họ say mê trò chơi công việc cũng giống như các game thủ đam mê với trò chơi Võ lâm truyền kỳ hiện nay.

Câu 8. Anh (chị) suy nghĩ như thế nào về vấn đề làm chủ bản thân (Trình bày khoảng 5-7 dòng)

Tài liệu liên quan