PHÒNG, chống RỬẠTIÊN CHỐNG TÀI TRỢ KHỦNG BÔ CỦA VIỆT nam '

Văn bản

(1)

M

HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG NĂM2020, ĐỊNH HƯỚNGNÃM 2021 VÀNHgNG NÃM TIẾPTHEO

YÊU CẦU THÁCH THỨC TRONG CÔNG TẮC

PHÒNG, chống RỬẠTIÊN CHỐNG TÀI TRỢ KHỦNG CỦA VIỆT nam '

ìs. ThS. Phạm Tiên Phong *

* Cục trưởng Cục Phòng, chống rửa tiền CơquanTTGSNH, NHNN

T

rong bối cảnh hoạt động rửa tiền, tài trợ khủng bố có nhiều diễn biến phức

tạp, tiềm ấn nguy cơ và đe dọa làm mất ổn định hệ thống tài

chính, an ninh, chính trị, xã hội và cản trở sự thịnh vượng của tất cả các quốc gia, vùng lãnh thổ, công tác phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố (PCRT/

TTKB) ngày càng nhận được sự quan tâm mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế. Một trong những phương pháp hiệu quả được các tổ chức quốc tế sử dụng để thúc đẩy công tác PCRT/TTKB của các quốc gia là thông qua hoạt động đánh giá đa phương đối với cơ chế PCRT/TTKB của các quốc gia thành viên trong việc tuân thủ các khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền (FATF)1, qua đó, xác lập và công bố danh sách công khai các quốc gia có rủi ro cao về rửa tiền, tài trợ khủng bố. Việc rơi vào các danh sách này đồng nghĩa với

việc cộng đồng quốc tế coi các quốc gia đó là quốc gia có rủi ro cao về rửa tiền, tài trợ khủng bố, kêu gọi tiến hành cảnh báo đến tất cả các tổ chức tài chính phải quan tâm ‘‘đặc biệt” đến các mối quan hệ kinh doanh và giao dịch với cá nhân, tổ chức tại quốc gia này, thậm chí có thế áp dụng các biện pháp trừng phạt “cứng rắn”. Theo đó, danh tiếng và hoạt động kinh tế quốc tế của quốc gia cũng sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề.

Với tư cách là thành viên của Nhóm châu Á - Thái Bình Dương về phòng, chống rửa tiền (APG), năm 2019, Việt Nam đã trải qua đợt đánh giá đa phương lần 2 của APG đối với cơ chế PCRT/TTKB của Việt Nam (đánh giá lần đầu vào tháng 11/2018). Theo kế hoạch, trong năm 2020, Việt Nam sẽ phối họp với đoàn đánh giá của APG để hoàn thiện dự thảo Báo cáo đánh giá đa phương (MER) trước khi trình Hội nghị thường niên của APG thông qua vào tháng 7/2020. Tuy nhiên, do đại dịch Covid-19 bùng phát trên toàn

thế giới nên hoạt động đánh giá đa phương của Việt Nam đã bị tạm hoãn ngay trước thời điểm diễn ra cuộc họp trực tiếp giữa Việt Nam và đoàn đánh giá APG (tháng 4/2020) và Báo cáo đánh giá của Việt Nam dự kiến sẽ thông qua vào năm 2021.

Đánh giá đa phương năm 2019 là cơ hội để Việt Nam, một mặt nhìn lại những nồ lực, thành quả đã đạt được trong công tác PCRT/TTKB thời gian qua; mặt khác, nhận ra những thiếu hụt, thách thức mà mình đang đối mặt trong công tác này.

1. Những thách thức và nỗ lực của Việt Nam trong công tác PCRT/TTKB thời gian qua

Thời gian qua, công tác PCRT/

TTKB của Việt Nam đã bộc lộ những thiếu hụt, hạn chế nhất định, đầu tiên là khung khổ pháp lý chưa đầy đủ. Với sự phát triển nhanh trong lĩnh vực kinh tế và công nghệ dẫn đến nhiều hoạt động nghiệp vụ mới, tiềm ẩn rủi ro về rửa tiền và tài trợ khủng bố chưa có các quy định điều chỉnh phù họp. Đặc biệt, do những yêu

số 3+4 I THÁNG2/2021 I TẠP CHÍ NGÂN HÁNG

HU

(2)

ửư H0AT Đ0NGNGÂNHANGNĂM202°' Đ!NH HƯỚNGNÃM 2021NHỮNG NÃM TIÊP THEO

Dưới

sự chỉ đạo

của Chính

phủ, NHNN

đã

phối

hợp với

các bộ, ngànhcó liên

quan

nỗ

lực

triển khai

nhiều hoạt

động

mạnh mẽ

trong công

tác PCRT/

TTKB, khẩn trương hoàn

thành cácnhiệm vụ

trong

các

Kế hoạch

hành

động quốc

gia

và đã đạt được những kết quả đáng ghi

nhận

cả về khung

khổ

pháp

chê' triển khai

thực

hiện.

cầu quốc tế, các chuẩn mực quốc tế về PCRT/TTKB được sửa đổi, bổ sung mới ngày càng khắt khe nên các quy định của pháp luật Việt Nam trong lĩnh vực này đã bộc lộ những thiếu sót, chưa đáp ứng được các chuẩn mực quốc tế; mặt khác, hiệu quả triển khai trong thực tế công tác PCRT/TTKB của Việt Nam còn hạn chế và chưa đồng bộ do việc thực hiện các biện pháp PCRT/TTKB tại các đối tượng báo cáo ở các lĩnh vực, ngành nghề khác nhau chưa thực sự đồng đều, hiệu quả. Thêm vào đó, bộ máy làm công tác PCRT/

TTKB không chỉ ở Ngân hàng Nhà nước (NHNN) mà còn ở tất cả các bộ, ngành đang trong giai đoạn hoàn thiện, kiện toàn, tăng cường năng lực nên chưa tạo ra một cơ chế triển khai đồng bộ và bước chuyển mạnh mẽ trong công tác này tại Việt Nam.

Đe khắc phục các thiếu hụt, hạn che, NHNN, với vai trò là cơ quan đầu mối trong công tác PCRT đã tham mưu cho Chính phủ ban hành, tổ chức triển khai các Kế hoạch hành động quốc gia về PCRT/TTKB gồm:

Ke hoạch hành động quốc gia PCRT/TTKB giai đoạn 2015 - 2020 (ban hành kèm theo Quyết định số 2112/QĐ-TTg ngày 25/11/2014) và Kế hoạch hành động giải quyết những rủi ro rửa tiền, tài trợ khủng bố giai đoạn 2019 - 2020 (ban hành kèm theo Quyết định số 474/QĐ-TTg ngày 30/4/2019). Các Kế hoạch hành động quốc gia này đã được tổ chức triển khai không chỉ thể hiện ý chí quyết tâm, cam kết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ Việt Nam trong công tác

phòng, chống rửa tiền nói riêng và phòng, chống tội phạm nói chung mà còn góp phần quan trọng trong định hướng và triển khai công tác PCRT/TTKB tại Việt Nam.

Đứng trước hoạt động đánh giá đa phương của APG, năm 2019 và năm 2020, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, NHNN đã phối hợp với các bộ, ngành có liên quan nồ lực triển khai nhiều hoạt động mạnh mẽ trong công tác PCRT/TTKB, khẩn trương hoàn thành các nhiệm vụ trong các Ke hoạch hành động quốc gia và đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận cả về khung khổ pháp lý và cơ chế triển khai thực hiện.

Bên cạnh việc xây dựng các Báo cáo đánh giá tuân thủ kỳ thuật (TC), Báo cáo đánh giá tính hiệu quả (IO), thực hiện đón và làm việc với Đoàn đánh giá tại chồ theo quy trình đánh giá đa phương của APG, các bộ, ngành của Việt Nam đã có rất nhiều nồ lực cải thiện khung khổ pháp lý và cải thiện việc tổ chức triển khai các quy định về PCRT/TTKB Điển hình như việc xây dựng Nghị định số 87/2019/NĐ-CP của Chính phủ ngày 14/11/2019 sửa đôi, bổ sung một số điều của Nghị định số 116/2013/

NĐ-CP ngậy 31/12/2013 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phòng, chống rửa tiền; Nghị định số 88/2019/

NĐ-CP ngày 14/11/2019 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng (thay thế Nghị định số 96/2014/NĐ- CP ngày 17/10/2014); Thông tư

Q TẠP CHI NGÂNHÀNG I số 3+4 I THÁNG2/2021

(3)

HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG NĂM 2020,ĐỊNH HƯỚNG NĂM 2021 VÀ NHỮNG NĂM TIẾP THEO

Số 20/2019/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 35/2013/TT-NHNN ngày 31/12/2013 hướng dần thực hiện một số quy định về phòng, chống rửa tiền; Nghị định số 81/2019/

NĐ-CP ngày 11/11/2019 về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt...

Trong năm 2020, Thủ tướng Chính phủ cũng đã phê duyệt Đề án “Nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm rửa tiền và tài trợ khủng bố” (do Bộ Công an là cơ quan đầu mối) với Danh mục triển khai các nhiệm vụ và giải pháp với 06 nhóm nội dung và 52 hành động liên quan đến: Tăng cường sự lãnh đạo của Chính phủ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, vai trò, trách nhiệm của các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương và nhân dân trong phòng ngừa, đấu tranh tội phạm rửa tiền, tài trợ khủng bố; hoàn thiện hệ thống pháp lý phục vụ đấu tranh hiệu quả với tội phạm rửa tiền, tài trợ khủng bố phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam, đáp ứng các chuẩn mực quốc tế theo khuyến nghị của FATF; nâng cao hiệu quả phòng ngừa xã hội, phòng ngừa nghiệp vụ, đấu tranh, ngăn chặn tội phạm rửa tiền, tài trợ khủng bố; tổ chức lực lượng tham gia công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm rửa tiền, tài trợ khủng bố tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; tăng cường tiềm lực đấu tranh, ngăn chặn tội phạm rửa tiền, tài trợ khủng bố;

mở rộng hợp tác quốc tế về đấu tranh với tội phạm rửa tiền, tài trợ khủng bố.

Các bộ, ngành luôn tích cực

triển khai công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng gắn với phòng, chống rửa tiền, công tác thanh tra, giám sát, đào tạo, tuyên truyền; ký kết các quy chế phối hợp giữa các bên có liên quan, thúc đẩy triển khai dự án hệ thống công nghệ thông tin hồ trợ phòng, chống rửa tiền.

Các cơ quan tố tụng tiếp tục đẩy mạnh việc điều tra, truy tố, xét xử tội rửa tiền; tổ chức lực lượng chuyên trách tham gia công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm rửa tiền, tài trợ khủng bố tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả;

mở rộng hợp tác quốc tế về đấu tranh với tội phạm rửa tiền, tài trợ khủng bố; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

2. Những công việc cẩn giải quyết trong thời gian tới

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tích đáng ghi nhận, tuy nhiên, kết quả thực hiện các kế hoạch hành động của Việt Nam cũng như kết quả sơ bộ đánh giá đa phương của APG cho thấy, cơ chế PCRT/TTKB của Việt Nam vẫn còn nhiều thiếu hụt và khoảng trống.

Nhận thức được những tác động đến danh tiếng và nền kinh tế cũng như những thiếu hụt trong cơ chế PCRT/TTKB, Chính phủ Việt Nam đã và đang chủ động xây dựng các kế hoạch hành động cũng như triển khai dần các hành động khắc phục thiếu hụt, trong đó ưu tiên các nhiệm vụ trọng tâm cần thực hiện trong thời gian tới, bao gồm:

Một là, hoàn thiện khung pháp lý về PCRT/TTKB, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt đê giải quyết các thiếu hụt về tuân thủ

kỳ thuật đã được phát hiện trong Báo cáo đánh giá đa phương, trong đó có các nhiệm vụ ưu tiên như: Đề xuất phương án giải quyết thiếu hụt tại Bộ luật Hình sự, Luật Phòng, chống rửa tiền và các văn bàn hướng dẫn, Luật Phòng, chống khủng bố và các văn bản hướng dần; xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành mới hoặc sửa đổi các chế tài xử phạt vi phạm hành chính về PCRT/TTKB, tài trợ phổ biến vũ khí; nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý tạo điều kiện cho việc triển khai hoạt động thanh tra trên cơ sở rủi ro về PCRT/TTKB, tài trợ phổ biến vũ khí và tăng cường hiệu quả hoạt động của Cục Phòng, chống rửa tiền.

Hai là, thực hiện đồng bộ các giải pháp để cải thiện hiệu quả hoạt động PCRT/TTKB, tài trợ phổ biến vũ khí trong tất cả các lĩnh vực, ngành nghề. Theo đó, nghiên cứu xây dựng Ke hoạch quốc gia về PCRT/TTKB, tài trợ phổ biến vũ khí giai đoạn 2021 - 2025; cập nhật, đánh giá rủi ro quốc gia về rửa tiền, tài trợ khủng bố giai đoạn 2018 - 2022;

nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của Cục Phòng, chống rửa tiền để đảm bảo triển khai được vai trò cốt lõi của một đơn vị tình báo tài chính theo chuẩn mực quốc té cũng như vai trò trung tâm trong công tác PCRT/

TTKB ở Việt Nam; xây dựng khung pháp lý, hoàn thiện công cụ và thực hiện thanh tra trên cơ sở rủi ro về rửa tiền, tài trợ khủng bố trong các lĩnh vực quản lý;

xây dựng các chính sách, quy trình, hướng dần và tổ chức điều tra theo hướng tập trung vào các

số 3+4 I THÁNG2/2021 I TẠP CHÍ NGÂN HÀNG o

(4)

t-

um

dn' Cry} hoạtđộngngânhàngnăm2020,ĐỊNH HƯỚNG NĂM2021 NHỮNGNĂMTIẾP THEO

Và .A

điêu tra rửa tiên đôi với nhóm tội phạm nguồn có mức rủi ro cao;

tăng cường nguồn lực tập trung điều tra, truy tố, xét xử rửa tiền hướng đến cài thiện hoạt động thu hồi tài sản.

Có thê nói, khung pháp lý hoàn thiện là cơ sở quan trọng cho việc thực thi PCRT/TTKB có hiẹu quả trong thực tiễn, do đó, không đợi đến khi Báo cáo đánh giá đa phương của Việt Nam được thông qua mà các bộ, ngành cần sớm chủ động bắt tay vào xây dựng đê sớm ban hành các văn bản nhằm giải quyết thiếu hụt trong khung khổ pháp lý. Song song với đó, việc thực hiện các

hành động cải thiện tính hiệu quả của các bộ, ngành ở Việt Nam cũng cần phải đảm bảo triển khai thường xuyên, liên tục và có sự cải thiện hiệu quả qua các năm.

Điều này đòi hỏi các bộ, ngành cần nồ lực để triển khai các hành động cải thiện tính hiệu quả thực sự. Như vậy, bên cạnh những kết quả đạt được và chuyển biến tích cực, những thách thức trong công tác PCRT/TTKB là rất lớn, cần có sự chung tay, phối họp của nhiều bộ, ngành, đơn vị cũng như các tổ chức có liên quan. Với sự quyết tâm của Chính phủ và các bộ, ngành, hy vọng công tác PCRT/TTKB của Việt Nam sẽ tiếp tục có những

sự chuyên mình tích cực và tạo ra nhừng bước đột phá trong thời gian tới.B

' FATF là một cơ quan liên chính phủ được thành lập vào năm 1989 bởi Bộ trưởng các quốc gia thành viên. Chức năng của FATF là đưa ra các chuẩn mực và thúc đẩy việc thực thi có hiệu quả các biện pháp pháp lý, quản lý và hoạt động nhằm chống rửa tiền, tài trợ khủng bỗ vá tài trợ phổ biến vũ khí và những hiềm họa có liên quan khác nhăm đe dọa sự thống nhất cùa hệ thống tài chính quốc tế.

Trong sự phỗi hợp với những đối tác quốc tế khác, FATF củng làm việc nhằm xác định các mức độ rủi ro ở mức độ quốc gia với mục đích bảo vệ hệ thống tài chính quốc tế khỏi bị lạm dụng. Các khuyến nghị của FATF được cộng đồng quốc tế thừa nhận là các chuẩn mực, biện pháp thiết yếu mà các quốc gia cần thực hiện thông qua các biện pháp phù hợp với tình hình cụ thể của từng quốc gia để triển khai có hiệu quả công tác PCRT/TTKB, tài trợ phổ biển vũ khí.

Thực hiện thành công Phương án cấu lại...

(Tiếp theo trang 76)

Đảng và Nhà nước về công tác xóa đói, giám nghèo, cải thiện, nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho người dân tại các địa phương khó khăn và tham gia các chương trình an sinh xã hội của đất nước. VietinBank dành nguồn kinh phí lớn để hồ trợ công tác phòng chống dịch Covid-19 cho các địa phương chịu anh hưởng tiêu cực của dịch bệnh. Công tác đoàn thề cũng luôn được chú trọng, hồ trợ tích cực cho hoạt động kinh doanh. Năm 2020, VietinBank đã tổ chức thành công Đại hội đại biểu Đảng bộ VietinBank lần thứ X, nhiệm kỳ 2020 - 2025, là Đại hội điểm của Đảng bộ Khối Doanh nghiệp Trung ương, khẳng định vai trò lãnh đạo, chỉ

đạo toàn diện, xuyên suốt của Đảng trên mọi mặt hoạt động, giữ vững và phát huy sức mạnh đoàn kết của cấp ủy, tổ chức đang, định hướng, cổ vũ và động viên toàn Đảng bộ cũng như toàn hệ thống VietinBank tiếp tục vững bước phát triên.

Năm 2021 là năm đầu tiên thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021- 2030, Kế hoạch phát triển kinh tê - xã hội 5 năm của cả nước;

Chiến lược kinh doanh 10 năm, Ke hoạch kinh doanh trung hạn 3 năm của VietinBank với những mục tiêu, yêu cầu hết sức thách thức để phát triển bứt phá, góp phần vào thực hiện mục tiêu chung của toàn ngành Ngân hàng và cả nước. Để đạt

được những mục tiêu đó, toàn hệ thống VietinBank sẽ tiếp tục nồ lực, không ngừng đổi mới sáng tạo, nắm bắt cơ hội thị trường, khắc phục khó khăn, hạn chế;

tiếp tục nâng cao năng lực tài chính để tạo nguồn lực cho phát triến dài hạn; cơ cấu mạnh mẽ hoạt động kinh doanh; đồi mới về quản trị điều hành, kiểm soát theo hướng thực chất để nâng cao chất lượng tăng trưởng, cải thiện mạnh mẽ hiệu quả kinh doanh và hướng tới mục tiêu phát triển bền vừng.B

' Philipines: - 2%; Thái Lan: - 0,75%; Malay­

sia:- 1,25%; Indonesia: -1,25%; Ấn Độ: -1,15%;

Trung Quốc:-0,3%.

2 Tăng trưởng GDP năm 2020 nước ta đạt 2,91 %, thuộc Top 10 nước tăng trưởng cao nhất trên thế giới và trở thành nền kinh tế có quy mô thứ 4 trong khu vực ASEAN.

TẠP CHÍ NGÂN HÀNG I số 3+4 I THÁNG2/2021

Hình ảnh

Đang cập nhật...

Tài liệu tham khảo

Đang cập nhật...

Related subjects :

Scan QR code by 1PDF app
for download now